Ten artykuł wymaga podanych informacji od 2007-06.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić artykuł , należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.

Systematyka organizmów żywych – nauka zajmująca się badaniem różnorodności organizmów, klasyfikowaniem ich, katalogowaniem oraz opisywaniem. Systematyka umieszcza każdy organizm (grupę organizmów) zakwalifikowany jako takson w hierarchicznej strukturze kategorii.

pozycjonowanie odzież robocza Pozycjonowanie download wxmsw28u_core_vc_custom.dll płytki paradyż wycieczki objazdowe

Podział Adla, Simpsona, Farmera i innych

W roku 2005 bazując na najnowszych odkryciach filogenetycznych grupa 28 taksonomów zaproponowała nowy podział polegający na wyróżnieniu 6 grup systematycznych w obrębie Eucaryota (ze względu na typową dla taksonomii filogenetycznej ucieczkę od kategorii systematycznych autorzy nie określili ich rangi):

Systematyka filogenetyczna tworzy taksony będące kladami.

Ranga Nazwa łacińska rangi Przykład (nazwa łacińska) Przykład (nazwa polska) Nadkrólestwo Superregnum Eucaryota jądrowe Królestwo Regnum Protista protisty Gromada Divisio Euglenophyta eugleniny Klasa Classis Euglenophyceae euglenowe Rząd Ordo Euglenales euglenowce Rodzina Familia Euglenaceae euglenowate Rodzaj Genus Euglena euglena Gatunek Species Euglena viridis euglena zielona

Stosowane są również taksony wewnątrzgatunkowe, np. podgatunek, odmiana, forma. Nie mają charakteru taksonomicznego jednostki podziału w obrębie gatunku oparte na kryteriach fenotypowych, takie jak kultywar stosowany do klasyfikacji roślin uprawnych oraz rasa. Tworzy się także taksony pomocnicze poprzez dodanie przedrostka nad- (łac. super-, np. nadrodzina – superfamilia) lub pod- (łac. sub-, np. podrodzina – subfamilia).

kraków hotele postępowanie egzekucyjne Katowice firmy czestochowa tynki od daleko

Podział Cavaliera-Smitha

Konkurencyjny system autorstwa Thomasa Cavaliera-Smitha zaproponowany w 1983 i zmodyfikowany w 1998 roku przewiduje sześć królestw:

W pierwotnej wersji przewidywał podział na 8 królestw (były jeszcze Archaea i Archezoa, ale autor uznał, że nie ma podstaw do ich wyodrębniania). Podział ten był początkowo mało popularny, gdyż uchodził za zbyt nowatorski, a popularną teorię trzech domen Woesego uważa za opartą na błędnej interpretacji danych molekularnych. Stopniowo zyskuje jednak nowych zwolenników w liczących się ośrodkach naukowych na świecie.

Systematyka genealogiczna opiera się na przystosowaniu. Opiera się na czterech podstawowych kryteriach: nieciągłości morfologicznej, niszy przystosowawczej, bogactwa gatunkowego i monofiletyzmu (w szerszym znaczeniu).

Hierarchiczny system taksonów

W bardziej tradycyjnych podziałach najwyższym taksonem jest królestwo lub nadkrólestwo, w nowszych przyjmuje się podział na jeszcze wyższe jednostki – domeny lub cesarstwa. Poniżej przedstawiono hierarchiczny system taksonów zgodny z tradycyjnym podziałem.

Zobacz też

Podział Whittakera i Margulis

Obecnie najczęściej stosowanym podziałem jest podział na 6 królestw (regnum) w obrębie 2 nadkrólestw (superregna). Podział ten wywodzi się od systemu pięciu królestw zaproponowanego w 1978 roku przez Roberta Whittakera i Lynn Margulis.

Cesarstwo: Procaryota

Podziały świata żywego

Ta sekcja wymaga dopracowania zgodnie z .
Należy w niej poprawić/wykonać działania: dodać sekcję o podziale Woese i in z 1990, jeśli to możliwe o tym który z podziałów systematycznych jest najpopularniejszy.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu.
Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Tradycyjny podział

Najbardziej tradycyjny podział, wywodzący się jeszcze od Arystotelesa, a utrwalony przez Linneusza to podział na dwa królestwa: zwierzęta i rośliny. Był on uznawany za obowiązujący jeszcze w pierwszej połowie XX wieku, a jego pozostałości widać wciąż w podziałach nauk biologicznych (porównaj Botanika, Zoologia, Taksonomia roślin itp.). Kolejne próby usystematyzowania organizmów żywych podejmowali między innymi Armen Takhtajan, Arthur Cronquist i Carl Woese.

Nie jest to jednak zaszeregowanie raz na zawsze ustalone – często dokonuje się rewizji taksonomicznych zmieniając rangę i wzajemne relacje taksonów zgodnie ze zmieniającym się stanem wiedzy na temat poszczególnych grup organizmów (a w szczególności na temat ich pokrewieństw). Często jednocześnie egzystuje kilka alternatywnych "systemów" na danym poziomie, każdy uznawany przez inną grupę taksonomów. Widać to nawet na najwyższym poziomie, gdzie współistnieją przynajmniej trzy różne podziały całego świata żywego.

Systematyka fenetyczna (numeryczna) zakłada, że nie można poznać filogenezy i grupuje taksony posiadające najwięcej wspólnych cech, podobnie jak najstarsze systemy poczynając od Arystotelesa.

Cesarstwo: Eucaryota

Porównanie podziałów systematycznych

Linnaeus
1735
2 królestwa Haeckel
1866
3 królestwa Chatton
1937
2 nadkrólestwa Copeland
1956
4 królestwa Whittaker
1969
5 królestw Woese i in.
1977
6 królestw Woese i in.
1990
3 domeny Protista Prokaryota Monera Monera Eubacteria Bacteria Archaebacteria Archaea Eukaryota Protoctista Protista Protista Eukarya Vegetabilia Plantae Fungi Fungi Plantae Plantae Plantae Animalia Animalia Animalia Animalia Animalia

Kryteria podziału

W uproszczeniu można wyróżnić trzy szkoły systematyki: