Jednoliścienne współczesne dzielone są na ok. 70 rodzin i ponad 60 tys. gatunków. Należą tu m.in. pospolite rośliny cebulowe (ozdobne i użytkowe), trawy, ciborowate, efektowne storczyki i liliowate.








Podział jednoliściennych na rzędy

Podział i powiązania filogenetyczne wg systemu APG II (2003) i APweb (2001...)

←

tatarakowce Acorales





Chloranthales







jednoliścienne




komelinowce Commelinales

Morfologia

Łodyga Zielna, rzadziej zdrewniała (np. bambusowe), słabo rozgałęziona, często wyrastająca z kłącza. Często łodygi są liczne a rośliny mają sympodialny typ wzrostu. Wiązki przewodzące rozproszone po całej łodydze, kolateralnie zamknięte i przebiegają równolegle, zazwyczaj bez przyrostu wtórnego (łodyga nie przyrasta na grubość). Liście Zwykle pojedyncze, całe, wydłużone, mogą być siedzące lub pochwiaste, nie są zróżnicowane na ogonek liściowy i blaszkę liściową, pozbawione są też przylistków. Główne wiązki przewodzące równolegle lub łukowate, nie kończą się wolno. Liścień pojedynczy. Kwiaty Trójkrotne, okwiat w dwóch okółkach (po trzy listki), zwykle niezróżnicowany. Pręciki wyraźnie zróżnicowane na główkę i nitkę. Nasiona Przeważnie bielmowe, zarodek z 1 liścieniem. System korzeniowy Hipokotyl bardzo krótki. Korzeń pierwotny nie rozgałęziony. Korzenie przybyszowe bardzo liczne, stąd wykształca się zawsze system wiązkowy.

Systematyka

W systemie klasyfikacji Cronquista i w systemie Takhtajana jest to jedna z dwóch klas należących do okrytonasiennych (obok dwuliściennych). W systemie Reveala z lat 1994-1999 jest to jedna z 5 klas (dwuliścienne zostały podzielone). W systemach APG (1998 i 2003) jednoliścienne stanowią klad bez odrębnie określonej kategorii systematycznej. Reveal w systemie z 2007 r. zalicza do jednoliściennych 3 z 12 podklas okrytonasiennych, którym z kolei nadał rangę klasy. Po odkryciu powiązań filogenetycznych w końcu XX wieku i na początku XXI w., w istotny sposób zmienił się układ i relacje między poszczególnymi taksonami jednoliściennych.

płyty warstwowe Opisy i Statusy GG kos nocleg w krakowie filmowiec


wiechlinowce Poales

Podział jednoliściennych wg systemu Takhtajana (1997)

Jednoliścienne
Kosaciec syberyjski Systematyka Domena jądrowce Królestwo rośliny Podkrólestwo naczyniowe Nadgromada nasienne Gromada okrytonasienne Podgromada Magnoliophytina Klasa jednoliścienne Nazwa systematyczna Liliopsida Brongn. pub. Enum. Pl. Mus. Paris: xv, 17. 12 Aug 1843 Synonimy Monocotyledoneae, Monocotyledones

Jednoliścienne – grupa roślin okrytonasiennych o różnej randze systematycznej w zależności od systemu klasyfikacyjnego. W dawniejszych systemach klasa Liliopsida (np. w systemie Cronquista z 1981 r. i Reveala z 1999 r.), obecnie klad jednoliściennych (ang. monocots) (system APG II z 2003 r. i aktualizowany system wg APweb). Należą tu rośliny zielne, rzadziej drzewa. Często z łodygą przekształconą w kłącze, o sympodialnym typie wzrostu, z liśćmi zwykle niepodzielonymi, całobrzegimi, kwiatami trzykrotnymi. Wytwarzają tylko jeden liść zarodkowy liścień (cotyledon) i od tej cechy pochodzi ich nazwa. Wyodrębniły się od innych okrytonasiennych, wg różnych szacunków w okresie między 200 a 130 milionów lat temu, najstarsze ślady kopalne pochodzą sprzed 120 milionów lat.



imbirowce Zingiberales




Austrobaileyales











Podział jednoliściennych wg systemu Reveala (1999)

Klasa: Liliopsida




arekowce Arecales

reklama dla firm akcesoria meblowe euforia when-we części komputerowe



liliowce Liliales



klad dwuliściennych właściwych eudicots





kanellowce Canellales




szparagowce Asparagales



pieprzowce Piperales




Petrosaviales




grzybieniowce Nymphaeales



pandanowce Pandanales




żabieńcowce Alismatales

Pozycja systematyczna jednoliściennych

Pozycja systematyczna w obrębie okrytonasiennych na podstawie APweb (aktualizowana systematyka na bazie systemu APG II):




rogatkowce Ceratophyllales





wawrzynowce Laurales



magnoliowce Magnoliales





pochrzynowce Dioscoreales



amborellowce Amborellales