Europa

księgowość warszawa Tani hosting fotografia ślubna mieszkania gdynia nowe mp3

Geologia i tektonika

Afryka leży w całości na płycie afrykańskiej i częściowo na somalijskiej.

Chrześcijaństwo

Już od pierwszych wieków naszej ery chrześcijaństwo rozpowszechniało się na terenie Egiptu. W połowie IV wieku, za panowania króla Ezamy, chrześcijaństwo przyjęto w państwie Aksum


Antarktyda

Afrykański ruch oporu

Afrykanie zawzięcie walczyli z kolonializmem. Etiopczycy bili się o utrzymanie niepodległości do 1936 r., Zimbabwe i Sudan wzniecały powstania przeciwko Brytyjczykom (1896 i 1920), plemiona w Angoli próbowały obalić rządy Portugalczyków (1902), w Namibii i Tanzanii tysiące osób zostało zabitych w powstaniach przeciwko Niemcom (1904-1908), a w Nigerii lokalne plemiona wznieciły powstanie przeciwko brytyjskim rządom (1920). Dwie Wojny burskie pochłonęły blisko 60 000 ofiar.

Bogactwa naturalne

Afryka jest kontynentem bogatym w zasoby naturalne. W starym podłożu Afryki znajduje się wiele cennych surowców metalicznych: rudy żelaza, niklu, miedzi, manganu, antymonu, chromu oraz bogate złoża złota, srebra, platyny i diamentów. W młodszych skałach występuje węgiel kamienny, ropa naftowa, gaz ziemny i inne surowce pochodzenia osadowego. Wiele krajów z tego korzysta i np. Libia i Nigeria są czołowymi producentami ropy naftowej na świecie a Republika Południowej Afryki ma jedne z największych złóż złota i diamentów, Zambia zaś jest ważnym producentem miedzi. Lasy tropikalne dostarczają cennego drewna, ale wyrąb prowadzony jest w zastraszająco szybkim tempie. Afryka jest jednym z głównych producentów kakao, manioku, bananów, kawy i herbaty.

Tereny podmokłe

Tereny podmokłe Afryki kipią bogactwem flory i fauny, będąc siedliskiem między innymi krokodyli, hipopotamów, gatunków żyjących na terenach zalewowych, np. antylop kob, a także ryb, z których warto wyróżnić okonia nilowego a także rybę tygrysią. Najczęściej spotykane zwierzęta oraz rośliny:

Czarna Afryka, która rozciąga się na południe od Sahary, liczy około 1500 ludów, czyli grup o tej samej kulturze, zaliczających się do rasy negroidalnej. Ludzie są bardzo silnie związani więzami rodzinnymi, plemiennymi, etnicznymi. Północna część Afryki jest zamieszkana głównie przez białych Arabów i Berberów. Trudności, jakie często przeżywa Afryka są tłumaczone tradycjami wspólnotowymi które opóźniły tworzenie się nowoczesnych państw.

El Alamein

W 1941 r. włoskie i niemieckie siły dokonały inwazji na kontrolowane przez Brytyjczyków terytoria Afryki Północnej. W 1942 r. Brytyjczycy pokonali Niemców w historycznej bitwie pod El Alamein. Bitwa była jednym z punktów zwrotnych w dziejach wojny. Wielu żołnierzy armii brytyjskiej pochodziło z kolonii Nigerii, Ghany i Sierra Leone.

Ludy Afryki

Największe ludy i plemiona afrykańskie:

Kultura Nok

Najwcześniejsze ślady osadnictwa z epoki żelaza przypisuje się kulturze Nok (500 p.n.e – 200 n.e.), która istniała na terenie obecnej Nigerii. Ludzie Nok żyli we wspólnotach rolniczych wytwarzali żelazną broń i narzędzia rolnicze a także wykonywali piękne rzeźby z terakoty.

W Afryce występuje ponad 1000 języków. Niektóre, stosowane w kontaktach handlowych, stały się tak zwanymi językami wehikularnymi, umożliwiając porozumiewanie się ludom o różnych językach ojczystych. Taką rolę pełni między innymi język hausa w części Afryki Zachodniej czy też suahili w Afryce Wschodniej.

Wojna w Angoli

W 1961 r. mieszkańcy Angoli wywołali rewoltę przeciwko kolonialnemu rządowi w Portugalii. Gdy armia portugalska pokonała rebeliantów, ci uciekli do Zairu. Tam stworzyli ruch niepodległościowy, a w Angoli rozpoczęli wojnę partyzancką. W 1974 r. siły wyzwoleńcze zorganizowały powstanie i obaliły Portugalczyków, którzy ostatecznie w 1975 r. przyznali Angoli niepodległość. Po jej uzyskaniu rozgorzała wojna domowa między dwoma grupami politycznymi, które chciały rządzić Angolą. Jedną ze stron wspierały wojskowe oddziały Republiki Południowej Afryki, drugą żołnierze Związku Radzieckiego i Kuby. Walczące strony zgodziły się na zawieszenie broni w 1994 r.

Na znacznej części obszaru obserwujemy wychodnie tarcz prekambryjskich, pokryte gdzieniegdzie mezozoicznymi i kenozoicznymi pokrywami osadowymi. Na południu występują hercynidy – Góry Smocze, zaś na północy najmłodsze tektonicznie alpidy – góry Atlas wypiętrzone podczas fałdowań alpejskich.

Wielkie regiony Afryki

Podział polityczny Afryki

Flaga Nazwa państwa Pełna nazwa państwa Stolica Język urzędowy Powierzchnia Liczba ludności Waluta Algieria Algierska Republika Ludowo - Demokratyczna Algier arabski 2 381 740 km² 33 770 000 dinar algierski Angola Republika Angoli Luanda portugalski 1 246 700 km² 17 312 000 kwanza Benin Republika Beninu Porto-Novo francuski 112 620 km² 8 295 000 frank CFA Botswana Republika Botswany Gaborone angielski, tswana 600 370 km² 1 842 000 pula Burkina Faso Burkina Faso Wagadugu francuski 274 200 km² 15 265 000 frank CFA Burundi Republika Burundi Bużumbura rundi, francuski 27 830 km² 8 691 000 frank burundyjski Czad Republika Czadu Ndżamena francuski, arabski 1 284 000 km² 9 944 201 frank CFA Demokratyczna Republika Konga Demokratyczna Republika Konga Kinszasa francuski, kongo 2 344 858 km² 66 515 000 frank kongijski Dżibuti Republika Dżibuti Dżibuti francuski, arabski 23 200 km² 506 221 frank dżibutyjski Egipt Arabska Republika Egiptu Kair arabski 1 001 450 km² 81 714 000 funt egipski Erytrea Państwo Erytrea Asmara arabski, tigrinia 121 320 km² 5 028 000 nakfa Etiopia Federalna Demokratyczna Republika Etiopii Addis Abeba amharski 1 127 127 km² 78 254 000 birr Gabon Republika Gabońska Libreville francuski 267 667 km² 1 454 867 frank CFA Gambia Republika Gambii Bandżul angielski 11 295 km² 1 690 000 dalasi Ghana Republika Ghany Akra angielski 239 460 km² 23 000 000 cedi Gwinea Republika Gwinei Konakry francuski 245 857 km² 9 950 670 frank gwinejski Gwinea Bissau Republika Gwinei Bissau Bissau portugalski 36 120 km² 1 475 000 frank CFA Gwinea Równikowa Republika Gwinei Równikowej Malabo francuski, hiszpański 28 051 km² 616 459 frank CFA Kamerun Republika Kamerunu Jaunde francuski, angielski 475 440 km² 18 100 000 frank CFA Kenia Republika Kenii Nairobi suahili, angielski 582 650 km² 37 953 840 szyling kenijski Komory Związek Komorów Moroni francuski, arabski, komoryjski 2 170 km² 671 247 frank komoryjski Kongo Republika Konga Brazzaville francuski 342 000 km² 3 800 000 frank CFA Lesotho Królestwo Lesotho Maseru sotho, angielski 30 355 km² 2 031 348 loti Liberia Republika Liberii Monrovia angielski 111 370 km² 3 200 000 dolar liberyjski Libia Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo - Socjalistyczna Trypolis arabski 1 759 540 km² 590 000 dinar libijski Madagaskar Republika Madagaskaru Antananarywa francuski, malgaski, angielski 587 040 km² 20 043 000 ariary Malawi Republika Malawi Lilongwe angielski, cziczewa 118 480 km² 13 600 000 kwacha malawijska Mali Republika Mali Bamako francuski 1 240 000 km² 12 000 000 frank CFA Maroko Królestwo Maroka Rabat arabski 446 550 km² 33 800 000 dirham marokański Mauretania Islamska Republika Mauretańska Nawakszut arabski 1 030 700 km² 3 250 000 ugija Mauritius Republika Mauritiusa Port Louis angielski 2 045 km² 1 230 602 rupia maurytyjska Mozambik Republika Mozambiku Maputo portugalski 801 590 km² 21 000 000 metical Namibia Republika Namibii Windhuk angielski 825 418 km² 2 089 000 dolar namibijski Niger Republika Nigru Niamey francuski 1 267 000 km² 12 162 856 frank CFA Nigeria Federalna Republika Nigerii Abudża angielski 923 768 km² 146 255 312 naira Republika Południowej Afryki Republika Południowej Afryki Pretoria afrikaans, angielski, kosa, ndebele, pedi, soto, suazi, tsonga, tswana, venda, zulu 1 219 912 km² 48 783 000 rand Republika Środkowoafrykańska Republika Środkowoafrykańska Bangi francuski, sango 622 984 km² 4 370 000 frank CFA Republika Zielonego Przylądka Republika Zielonego Przylądka Praia portugalski 4 033 km² 499 796 escudo Zielonego Przylądka Rwanda Republika Rwandy Kigali francuski, kiniaruanda 26 338 km² 10 186 000 frank rwandyjski Senegal Republika Senegalu Dakar francuski 196 190 km² 12 521 851 frank CFA Seszele Republika Seszeli Victoria seszelski, francuski, angielski 455 km² 81 188 rupia seszelska Sierra Leone Republika Sierra Leone Freetown angielski 71 740 km² 6 150 000 leone Suazi Królestwo Suazi Mbabane suazi, angielski 17 363 km² 1 138 227 lilangeni Sudan Sudan Chartum arabski, angielski 2 505 810 km² 41 835 000 dinar sudański Tanzania Zjednoczona Republika Tanzanii Dodoma suahili (de facto) 945 087 km² 39 384 223 szyling tanzański Togo Republika Togijska Lomé francuski 56 785 km² 5 400 000 frank CFA Tunezja Republika Tunezyjska Tunis arabski 163 610 km² 10 384 000 dinar tunezyjski Uganda Republika Ugandy Kampala angielski 236 036 km² 29 850 000 szyling ugandyjski Wybrzeże Kości Słoniowej Republika Wybrzeża Kości Słoniowej Jamusukro francuski 322 460 km² 18 373 000 frank CFA Wyspy Świętego Tomasza i Książęca Demokratyczna Republika Wysp Świętego Tomasza i Książęcej São Tomé portugalski 1 001 km² 193 410 dobra Zambia Republika Zambii Lusaka angielski 752 614 km² 11 500 000 kwacha zambijska Zimbabwe Republika Zimbabwe Harare angielski 390 580 km² 12 383 000 dolar Zimbabwe

Terytoria zależne i o nieustalonym statusie międzynarodowym:

Historia Afryki

Cywilizacja w Afryce pojawiła się ponad 5000 lat temu, gdy powstał starożytny Egipt. Około 2500 lat temu w Afryce subsaharyjskiej rozwijało się także wiele innych królestw. Sahara była naturalną barierą oddzielającą ten teren od reszty świata do czasu przyjazdu arabskich handlarzy w VIII w. Przybycie Europejczyków w XV w. i związany z tym handel niewolnikami oraz europejski imperializm miały ogromny wpływ na kontynent. Choć w latach siedemdziesiątych XX wieku wszystkie narody afrykańskie były już niepodległe, to współczesna Afryka wciąż walczy ze skutkami kolonialnej przeszłości, a także problemami środowiska naturalnego.

Ghana

Ghana jest najstarszym państwem Czarnej Afryki. Źródłem jej niezmierzonego bogactwa było złoto, podlegające królewskiemu monopolowi. Kraj wraz ze swoją stolicą Kumbi-Saleh stał się miejscem, gdzie krzyżowały się ważne szlaki handlowe. Wśród nich istotną rolę pełnił szlak transsaharyjski łączący kraje Maghrebu z Czarną Afryką dostarczająca cennego drewna, złota, srebra, orzeszków kola, kości słoniowej i niewolników. Zmierzch potęgi nastąpił pod koniec XI wieku, gdy Ghana została podbita przez islamskich Almorawidów. Złote artefakty, które przetrwały do dzisiejszych czasów, świadczą o niebywałym bogactwie tego królestwa.

Aksum

W połowie IV w. n. e. za sprawą kupców syryjskich przyjęto w Aksum chrześcijaństwo. Od tego czasu Aksum zasłynęło jako święte miasto. Następnie przejęło ono władzę nad imperium Meroe. Ludzie z Askum budowali kamienne stele, aby oznaczyć grobowce swych królów.

Turystyka

Ponad sto lat temu rządy krajów wschodnioafrykańskich wprowadziły rezerwaty i parki, by chronić dzikie zwierzęta przed myśliwymi. Dzisiaj turyści płacą za pobyt w parkach i możliwość wyjazdu na safari, aby oglądać afrykańskie zwierzęta w ich środowisku naturalnym.

Państwa Kanem

Powstały między XI i XV wiekiem i bardzo szybko zostały nawrócone na islam, przez Arabów. Poza ich nazwami: Kanem, które leżało nad jeziorem Czad, Bornu (zob. Kanem-Bornu), Wadaj, Dar Fur, wiemy o nich niewiele...

Starożytne państwa

Położenie północnej Afryki sprzyjało prowadzeniu handlu z zachodnią Azją. Spowodowało to rozwój bogatych królestw, takich jak np. Meroe (obecnie Sudan, ok. 600 p.n.e do 350 n.e.) czy Aksum (państwo oparte na handlu północnej Etiopii, ok. 100 p.n.e do 1000 n.e). W ten sam sposób w Afryce Zachodniej rozwinęła się Ghana.

Płyta afrykańska złożona jest z trzech głównych platform tektonicznych: występującej na północy Platformy Saharyjskiej, położonej na południe od równika Platformy Afrykańskiej i obniżenia tektonicznego wypełnionego wodami Morza Czerwonego – Tarczy Nubijsko-Arabskiej.

Etymologia

Istnieją co najmniej dwie teorie dotyczące pochodzenia nazwy kontynentu :


Ameryka Południowa

Geografia

Na północy leży największa gorąca pustynia świata – Sahara (największą pustynią jest Antarktyda), a na południu najstarsza pustynia świata – Kalahari. Najdalej wysuniętym na północ punktem Afryki jest Przylądek Biały (37°20'18" N), na południe Przylądek Igielny (34°49'58" S), na wschód Przylądek Hafun (51°24'40" E) a na zachód Przylądek Almadi (17°31'48" W), położony na Półwyspie Przylądka Zielonego.


Eurazja

Voodoo

W XIX w. w koloniach karaibskich tradycyjny kult przodków połączono z chrześcijaństwem. Tak powstała religia zwana voodoo.

Państwo Songhaj

Songhajowie, których ziemie zostały w XIV wieku włączone do Mali, przyjęli islam i utworzyli w XV wieku własne państwo. Pod rządami Sonni Alego (1464-1492) Songhaj objął cały obszar środkowego Nigru. W 1591 roku państwo upadło, pokonane przez Marokańczyków.

Eksploatacja środowiska

Na ogromnych, na wpół jałowych połaciach Afryki, np. Somalii, ziemia stopniowo zamienia się w pustynię. Od lat 50. XX w. średnie roczne opady deszczu są coraz niższe, ziemia coraz bardziej wysycha. Mieszkańcy często eksploatowali ją pod uprawy, a także wycinali lasy z przeznaczeniem drewna na opał.

Kult przodków

Społeczności w wielu rejonach Afryki posiadały święte miejsca, gdzie przynoszono dary dla duchów zmarłych przodków. Dziś podczas dorocznych świąt i festiwali członkowie społeczności noszą specjalne maski, tańczą i opowiadają legendy o dokonaniach i zaletach przodków.

Aktualne wiadomości o Afryce

Zobacz też

Bibliografia

Państwa Afryki Algieria  • Angola  • Benin  • Botswana  • Burkina Faso  • Burundi  • Czad  • Demokratyczna Republika Konga  • Dżibuti  • Egipt  • Erytrea  • Etiopia  • Gabon  • Gambia  • Ghana  • Gwinea  • Gwinea Bissau  • Gwinea Równikowa  • Kamerun  • Kenia  • Komory  • Kongo  • Lesotho  • Liberia  • Libia  • Madagaskar  • Malawi  • Mali  • Maroko  • Mauretania  • Mauritius  • Mozambik  • Namibia  • Niger  • Nigeria  • Republika Południowej Afryki  • Republika Środkowoafrykańska  • Republika Zielonego Przylądka  • Rwanda  • Senegal  • Seszele  • Sierra Leone  • Somalia  • Suazi  • Sudan  • Tanzania  • Togo  • Tunezja  • Uganda  • Wybrzeże Kości Słoniowej  • Wyspy Świętego Tomasza i Książęca  • Zambia  • Zimbabwe Terytoria zależne Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego • Majotta • Reunion • Święta Helena Państwa nieuznawane na arenie międzynarodowej Sahara Zachodnia  • Somaliland Integralne części państw położonych poza Afryką Ceuta (część Hiszpanii) • Isla de Alborán (część Hiszpanii) • Isla del Perejil (część Hiszpanii) • Islas Chafarinas (część Hiszpanii) • Madera (część Portugalii) • Melilla (część Hiszpanii) • Peñón de Alhucemas (część Hiszpanii) • Peñón de Vélez de la Gomera (część Hiszpanii) • Sokotra (część Jemenu) • Wyspy Kanaryjskie (część Hiszpanii) • Wyspy Rozproszone (część Francuskich Terytoriów Południowych i Antarktycznych) • Wyspy Selvagens (część Portugalii) Kontynenty


Afryka

Wielkie państwa, wielkie religie

Mali, królestwo muzułmańskie

W XI wieku Sundżata z rodu Keita objął władzę w muzułmańskim państwie Mali, Wykorzystał upadek Ghany, przyłączył jej terytorium i utworzył jedno z najbardziej rozległych państw Afryki Zachodniej, którego prawdziwym klejnotem było miasto Timbuktu. Szczyt swojego rozwoju osiągnęło za panowania Musy Wielkiego. O jego wyprawie do Mekki w 1324 roku w otoczeniu 600 niewolników i 60 000 tragarzy wieści dotarły nawet do Europy.

Afryka Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia Ameryka Anglosaska · Centralna · Karaiby · Mezoameryka · Łacińska · Południowa · Północna · Środkowa Azja Bliski Wschód · Daleki Wschód · Południowa · Południowo-Wschodnia · Północna · Środkowa · Zachodnia · Zakaukazie Europa Południowa · Północna · Środkowa · Wschodnia · Zachodnia Australia i Oceania Oceania · Australia · Nowa Zelandia · Melanezja · Mikronezja · Polinezja · Australazja Obszary polarne Arktyka · Antarktyka Oceany Atlantycki (Atlantyk) · Arktyczny · Indyjski · Południowy · Spokojny (Pacyfik)

Lasy deszczowe

Lasy deszczowe dominują w zachodniej części Afryki Środkowej. Roślinożercy, np. goryle karmią się liśćmi licznych tu drzew. Owoce które spadają z koron drzew, dają pożywienie świniom i jeżozwierzom, a inne zwierzęta, takie jak łuskowce leśne, żywią się w koronach drzew. Najczęściej spotykane zwierzęta oraz rośliny:

Diaspora afrykańska

Handel niewolnikami rozrzucił po obu Amerykach i Europie około 20 milionów Afrykanów, znacznie osłabiając kulturę afrykańską. Po wielu latach rozproszeni po świecie potomkowie tamtych niewolników utworzyli afrykańską diasporę.

Od Europy Afryka oddzielona jest Morzem Śródziemnym (najmniejsza odległość w Cieśninie Gibraltarskiej – 14 km), od Azji Kanałem Sueskim i Morzem Czerwonym; od zachodu Afrykę oblewa Ocean Atlantycki, od wschodu Ocean Indyjski; największa rozciągłość południkowa 8 tys. km, równoleżnikowa – 7,5 tys. km. Na zachodzie często padają ulewne deszcze, a temperatura może spaść do +10°Celsjusza. Prądy morskie sprawiają iż na północy jest bardzo zimno w nocy (temperatura zimą może spadać poniżej 0 °C), a w ciągu dnia temperatura latem dochodzi do +50 °C a niekiedy nawet przekracza tę wartość (szczególnie w głębi Sahary).

Ludność

Jedna ósma ludności świata mieszka w Afryce, głównie wzdłuż północnego i zachodniego wybrzeża, a także wzdłuż żyznych dolin rzecznych. Chociaż ludzie przeważnie żyją w małych wioskach, coraz większa ich liczba migruje do miasteczek i metropolii w poszukiwaniu pracy i lepszego życia. Około trzydziestu metropolii na kontynencie przekroczyło milion mieszkańców i w związku z tym nasila się wiele problemów: bezrobocie, dzielnice nędzy (tzw. slumsy), brak szpitali, szkół, środków transportu, sieci wodociągowej, kanalizacji. Wskaźniki urodzeń w wielu krajach są wysokie, a rodziny wielodzietne. Blisko połowa populacji Afryki nie osiągnęła jeszcze piętnastego roku życia.

Państwa na zachodnim wybrzeżu

W XV wieku Portugalczycy odkryli wielkie państwa: Benin w delcie Nigru i terenach przyległych oraz Kongo u ujścia rzeki o tej samej nazwie. Benin istniał od około XI wieku, a począwszy od XIV wieku rozwijała się tam wspaniała sztuka (wyroby z brązu i kości słoniowej. Państwo to przetrwało aż do do angielskiego podboju w XIX wieku. Królestwo Konga przyjęło chrześcijaństwo w XVI wieku pod wpływem Portugalczyków. Ta afrykańsko-chrześcijańska cywilizacja upadła na przełomie XVIII i XIX wieku.

Największy szczyt to wulkan Kibo (5 895 m n.p.m.) leżący w masywie Kilimandżaro. Najdłuższa rzeka to Nil (6 671 km długości), a największe jezioro to Jezioro Wiktorii (pow. 68 800 km²). Najniższy punkt to depresja jeziora Assal (153 m p.p.m.). Średnia wysokość kontynentu wynosi 658 m n.p.m. Najgłębsze jest jezioro Tanganika (1 435 m). Największym półwyspem w Afryce jest półwysep Somalijski (750 tys. km²). Największa wyspa Afryki to Madagaskar (587 tys. km²).

I i II wojna światowa

Choć obie wojny światowe dotyczyły głównie Europy, tysiące mieszkańców Afryki straciło życie, gdy kolonialni władcy siłą wcielali ich do swych armii. Jedną z przyczyn I wojny światowej były wynikające z kolonizacji niemieckie pretensje i urazy wobec pozostałych krajów europejskich. Afryka Północna stała się polem walki, kiedy włoskie i niemieckie wojska najechały terytoria afrykańskie rządzone przez Francję i Wielką Brytanię.


Azja

Surowce

Afryka jest bogata w surowce mineralne, które stanowią częstą walutę za broń oraz przyczynek konfliktów zbrojnych. Przykładowo wydobycie koltanu oraz pochodnych rud tantalu (istotny surowiec konieczny np. w przemyśle elektrotechnicznym), zostało zakazane przez ONZ na terenie konfliktu w Demokratycznej Republice Konga. Mimo to, wydobycie trwa.

Fauna i flora

Pod względem bogactwa przyrody żaden inny kontynent nie dorównuje Afryce. Pełne spektrum klimatów: od gorących po zimne – rozwija niezwykle różnorodną roślinność. Umożliwiło to powstanie wielu gatunków zwierząt: mnóstwo ssaków, np. antylop, gazel i innych kopytnych. Bogaty jest również świat ptaków – ponad 1500 gatunków. Afrykę zamieszkują: najszybsze zwierzę lądowe – gepard, największy ptak – struś i największe zwierzę lądowe – słoń.

Wiejskie wspólnoty

Rolnicy (głównie kobiety) zakładają wspólnoty, aby produkować żywność, którą następnie sprzedają na lokalnym rynku. Pozwala to na uniknięcie sytuacji, która zdarzała się wcześniej- farmerzy zmuszani byli do uprawy produktów pożądanych na rynku europejskim (kawa, orzeszki ziemne, kakao i bawełna), które następnie sprzedawali dużym europejskim firmom. Nie mogąc uprawiać dla siebie podstawowych roślin jadalnych, np. ryżu, musieli kupować drogie produkty za granicą.

Walka o Afrykę

W 1884 r. przywódcy europejscy zdecydowali, że ich kraje mogą uznać terytoria afrykańskie zajęte przez Europejczyków za swe kolonie. Do 1902 roku cała Afryka, z wyjątkiem Liberii oraz Etiopii była skolonizowana.

i inne.

Pierwsi mieszkańcy

Ludzie zamieszkują Afrykę od ponad 4 mln lat. Sahara była kiedyś żyznym terenem, bogatym w roślinność i zwierzęta, ale tysiące lat temu wyschła a ludzie przenieśli się na południe, by uprawiać rolnictwo na sawannach.


Ameryka

Tereny pustynne

Do afrykańskich pustyni zalicza się: największą na świecie – Saharę, pustynie Rogu Afryki, Kalahari oraz pustynię Namib. Choć pustynie wydają się lądem pozbawionym życia, są domem dla wielu zwierząt i ptaków, takich jak: drop czy stepówka. Najczęściej spotykane zwierzęta oraz rośliny:

Kolonializm

W XIX w. Europejczycy skolonizowali prawie całą Afrykę, wprowadzając korzystny dla siebie porządek ekonomiczny. Afrykanów wykorzystywano do pracy na plantacjach lub przy wydobywaniu cennych kruszców i surowców mineralnych. Zyski z ich pracy napędzały rozwój gospodarczy w Europie i Ameryce. W okresie tym niewolnictwo osiągnęło apogeum, ponieważ niewolnicza praca Afrykanów była niezbędna na wielkich plantacjach na kontynencie amerykańskim (wyjątkiem była w tym czasie Wielka Brytania i jej kolonie – Anglicy w 1807 wprowadzili zakaz handlu i posiadania niewolników w Imperium Brytyjskim).

Państwo Monomotapa

Dzisiejsze terytorium Zimbabwe i Mozambiku zostało podbite w XV wieku przez przywódcę ludów Bantu, nazwanego przez Portugalczyków Monomotapa. Pierwszą stolicą państwa, które nazwę przyjęło od imienia władcy, zostało Zimbabwe. Do ostatecznego upadku Monomotapy przyczyniły się najazdy sąsiednich ludów w pierwszej połowie XIX wieku.

Wierzenia rdzennych ludów Afryki

Na pierwotne wierzenia ludów afrykańskich składał się szereg religii politeistycznych, właściwych dla danego ludu lub grupy ludów. Religie te nie pozostawały we wzajemnych związkach, jakkolwiek istniały pewne podobieństwa między wierzeniami różnych plemion i ludów, zwłaszcza sąsiadujących lub spokrewnionych ze sobą, niemniej jednak w żadnym wypadku nie można mówić o istnieniu jakiejkolwiek wspólnej dla plemion i ludów Afryki mitologii. Część z tych religii wymarła jeszcze w starożytność (np. religia starożytnego Egiptu czy przedchrześcijańskie i przedislamskie wierzenia Kabylów), zaś inne wierzenia są nadal żywe, choć liczba wyznawców systematycznie spada; dotyczy to zwłaszcza wierzeń ludów Afryki subsaharyjskiej. Wśród najważniejszych bóstw poszczególnych religii wymienić można takie nazwy jak m.in.: Abiku, Afefe, Chuku, Garang, Makumba, Nsissim, Anansi, Ogun, Oja, Sankofa, Szango i in.

Operacja "Pochodnia"

W 1942 r. amerykańscy i brytyjscy żołnierze wylądowali w Maroku i Algierii podczas inwazji zwanej operacją "Pochodnia" ("Torch"). Po przyłączeniu się Francuzów alianci zaatakowali armie niemiecką i włoską i wyparli je do Tunezji. Po krwawej bitwie niemiecki Korpus Afrykański się poddał. Wojna na afrykańskiej ziemi zakończyła się w maju 1943 r.

Niepodległość

Po II wojnie światowej wielu Afrykanów chciało, by rządy kolonialne się zakończyły i by mogli sami rządzić własnymi państwami. Potęgi kolonialne, takie jak Francja, Portugalia i Wielka Brytania, zwalczały jednak te dążenia. Do krwawych walk o niepodległość doszło w Algierii, Mozambiku, Angoli i Zimbabwe. Do końca lat 60. XX wieku większość afrykańskich państw odzyskała niepodległość, ale problemy polityczne i ekonomiczne pozostały.

We wschodniej części kontynentu, na styku płyt afrykańskiej i somalijskiej, wskutek rozwiniętej działalności endogenicznej uformował się potężny system rowów tektonicznych, ciągnących się od Morza Czerwonego aż do ujścia Zambezi, nazywany Ryftem Afrykańskim. Obszar ten nadal jest obszarem aktywnym tektonicznie, występują tu katastrofalne trzęsienia ziemi oraz wybuchy wulkanów (Kamerun 1959 r., Nyiragongo Zair 1977 r.)

Tereny górzyste

Ruwenzori zwane także Górami Księżycowymi, Mount Kenia i Kilimandżaro posiadają różnorodną faunę i florę. Gryzonie zamieszkują torfowiska, z kolei nektarnik szkarłatnoboki żyje w ścisłym związku z ogromnymi lobeliami. Roślinność górzystych terenów dostarcza przykładów najbardziej oryginalnej wegetacji na świecie. Rośliny, które gdzie indziej uzyskują umiarkowane rozmiary, tutaj wyrastają na giganty, niektóre z nich osiągają wysokość 8 metrów. Najczęściej spotykane zwierzęta oraz rośliny:

Artykuł wymaga .
Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,316 mln km² powierzchni, czyli 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Zamieszkuje go 14% populacji Ziemi t.j. 950 mln ludzi (2008). Mówi się o nim, iż jest oryginalnie położony, gdyż przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Jest najbiedniejszym kontynentem na kuli ziemskiej, dotkniętym wieloma plagami – takimi jak malaria oraz AIDS – a także miejscem, gdzie największa część ludności cierpi niedożywienie lub nawet głód. W ciągu ostatniego dziesięciolecia Afrykę przeszła fala demokratyzacji i stabilizacji wewnętrznej, choć w niektórych najgroźniejszych punktach zapalnych wciąż trwają wojny domowe. Tym niemniej zakończenie długoletniej wojny domowej w Angoli i procesy pokojowe w Demokratycznej Republice Konga i w Sudanie spowodowały, że zaczęto mówić o „Afrykańskim Renesansie” (termin ukuty przez byłego prezydenta RPA Thabo Mbeki). Najgroźniejszymi punktami zapalnymi pozostają Burundi, Demokratyczna Republika Konga, Wybrzeże Kości Słoniowej, Liberia, Sudan, Somalia, Zimbabwe oraz południowo-wschodnia Nigeria.

I wojna światowa

Kiedy w 1914 r. wybuchła I wojna światowa, imperium osmańskie kontrolowało Afrykę Północną. Egipcjanie chcąc pozbyć się jarzma tureckiego, zaczęli współpracować z Brytyjczykami. W latach 1916-1918 pomagał im w tym ekscentryczny żołnierz i pisarz Thomas Edward Lawrence (1888-1935), znany jako Lawrence z Arabii. Po wojnie Egipt pozostał pod brytyjskim protektoratem, chociaż formalną niepodległość uzyskał w 1922 r.


Ameryka Północna

Chrześcijaństwo

Europa wysyłała misjonarzy do Afryki, aby zakładali szkoły i kościoły a także nawracali Afrykanów na chrześcijaństwo. Próbowano także wykorzenić tradycyjne religie afrykańskie, często karząc tych którzy je praktykowali.

Złote Wybrzeże

Jedną z pierwszych kolonii, które wywalczyły niepodległość, była dawna brytyjska kolonia Złotego Wybrzeża. Po II wojnie światowej dążenie antykolonialne wzmocniły się, kiedy w roku 1957 niepodległość zdobyła Ghana (swą nazwę wzięła od potężnego niegdyś starożytnego królestwa afrykańskiego). Kwame Nkrumah (1909-1972) został pierwszym premierem nowo powstałego państwa. W 1960 r. Nkrumah ogłosił Ghanę republiką, a siebie dożywotnim prezydentem. W miarę upływu czasu stał się bezwzględnym dyktatorem i coraz bardziej oddalał swój kraj od zachodniego świata. W roku 1966 r. przewrót wojskowy obalił rządy Nkrumaha.

Islam

Około 800 n.e. Arabowie z Bliskiego Wschodu wprowadzili do Afryki Północnej islam. Od początku XI w. dzięki handlowi islam rozprzestrzenił się przez Saharę do Afryki Zachodniej, aż wzdłuż rzeki Nil aż do Sudanu.


Eurafrasia

Języki zagrożone w Afryce

Języki zagrożone w Afryce:


Australia

Meroe

Z miasta Meroe Kuszyci kontrolowali handel nad Morzem Czerwonym i rzeką Nil od 600 p.n.e Zajmowali się eksportem dóbr luksusowych, takich ja np. strusie pióra czy skóry lamparta, budowali także piękne świątynie, a nad grobami swoich zmarłych stawiali piramidy o płaskich szczytach.

Rysunki naskalne

Rysunki na skałach i kościach często przedstawiały codzienne zajęcia, takie jak taniec, polowanie na zwierzęta oraz łowienie ryb. Malarze używali tłuszczu zwierzęcego z dodatkiem barwników roślinnych.

Acoustic Barańczak Stanisław wiersze wędliny tradycyjne postępowanie egzekucyjne Katowice Kolędy Stanisław Soyka

Organizacja Jedności Afrykańskiej

W roku 1963 szefowie 30 niezależnych państw afrykańskich utworzyli Organizację Jedności Afrykańskiej (OJA). Celem tej organizacji było rozwijanie ekonomicznej i politycznej współpracy pomiędzy państwami afrykańskimi oraz pomoc koloniom w odzyskaniu niepodległości. W 2002 r. organizacja przestała istnieć i na jej miejsce powołana została Unia Afrykańska

Apartheid

U schyłku lat 70. XX wieku jedynie Republika Południowej Afryki usiłowała utrzymać władzę w rękach białej mniejszości. "Biały" rząd uchwalił w 1948 r. ustawę o podziale rasowym, która klasyfikowała ludność ze względu na rasę. Zgodnie z tą ustawą ci, których uznano za czarnych, kolorowych lub Azjatów, mieli mniej praw. Apartheid został obalony w 1994 r.

Nowoczesna Afryka

Bogata w minerały Afryka posiada rozwijający się przemysł wydobywczy. W ostatnim czasie powstało dużo afrykańskich fabryk, które specjalizują się w montażu importowanych części elektronicznych.

Tereny trawiaste

Na afrykańskich stepach i sawannach występuje ponad 20 gatunków ssaków roślinożernych: od ogromnej antylopy końskiej do maleńkiej antylopy karłowatej. Śladami grubej zwierzyny stadnej, a także ich drapieżnych wrogów np. lwów, podążają padlinożercy: hieny i sępy. Najczęściej spotykane zwierzęta oraz rośliny:

Religie

Od VIII wieku handel, podboje i kolonializm przyczyniły się do rozwoju w Afryce monoteistycznych religii, takich jak islam. W afryce północnej islam zajął całkowicie miejsce religii tradycyjnych, których wyznawcy często czcili swych przodków. W państwie Aksum w połowie IV wieku przyjęto chrześcijaństwo.

Już w latach 70. XV wieku Portugalczycy handlowali miedzią, mosiądzem, złotem i niewolnikami z Beninem w Afryce Zachodniej. W latach 80. XV w. przybyli na Wyspy Św. Tomasza i Książęcą w Zatoce Gwinejskiej, tuż przy wybrzeżu afrykańskim. Założyli plantacje cukru i zmuszali Afrykanów (najczęściej porwanych w Senegalu i Gambii) do niewolniczej pracy na plantacjach. Był to początek europejskiej dominacji w Afryce.

Afryka jest uznawana za kolebkę rodzaju ludzkiego. Dowodzą tego badania naukowe i wykopaliska archeologiczne prowadzone na południu kontynentu (na obecnym obszarze RPA). Odkryto tam szczątki praczłowieka, którego wiek ocenia się na 4 mln lat. W miarę upływu czasu zasiedlał on obszary Afryki najbardziej położone na północ. Około 35-40 tys. lat temu, już jako człowiek rozumny dotarł do Azji.